Wat een Roomsch Geestelijke in 1523 aan de Christen-Menschen leerde (henricus Bomelius � Hendrik Van Bommel)

Wat een Roomsch Geestelijke in 1523 aan de Christen-Menschen leerde
Het oudste verboden boek der Lage Landen
Author	(Henricus Bomelius � Hendrik van Bommel)
Publisher	Leiden: Brill , 1882
Edition
Weight	220 gram
CF
Keywords	geloofsvervolging, index, verboden boeken, protestantisme, reformatie, Leiden, Jan Seversz, Luther, godsdienstvrijheid, Nijhoff-Kronenberg
Booknumber	20997
Category's	Mental Sciences (Theology & Religion) History & Archaeology (Netherlands) History & Archaeology (16th Century) Books on Books (16th Century) Books on Books (Booktrade & Antiquarian Booksellers) History & Archaeology (Church history)
8-vo (13,5 x 19,5 cm). Pp. 183. Nieuw omslag, karton. Onafgesneden. Ongeopend. Een moderne vertaling van de �Summa der Godliker Scrifturen oft een Duytsche theologie�, leere[n]de ende onderwijsende alle mensche[n], wat dat christen gelove is (waardoor wij allen zalig worden, en wat het doopsel beteekent, naar de onderwijzing van het heilige evangelie en de brieven van den heiligen Paulus)�. Gevolgd door �Het Tweede Deel van de Summa der Godliker Schrifturen oft Duytsche theologie, zeer noodig en nuttig voor alle christenmenschen. Leerende van de geboden Gods en de geboden en raden der menschen. Met een korte voorrede. De opinie van de meeste auteurs is dat de auteur van dit baanbrekende en interessante werkje Hendrik van Bommel ( ca 1490 - 1570) is. Dit wordt echter weer betwijfeld door Johannes Trapman, zie zijn Leids proefschrift van 1978. Van Bommel stond in betrekking tot de Broeders des Gemeenen Levens en was o.a. broeder van het huis van Hieronymus in Utrecht en later Rector van het huis der zusters van Maria Magdalena aldaar. Zijn �Oeconomica Christiana�(Christelijke leefregel) bestond alleen als manuscript en werd pas later omgezet in het Nederduits, en daarna als zodanig in Leiden in 1523 uitgegeven door Jan Seversz. Later werd daar nog een tweede deel aan toegevoegd. De oorspronkelijke Latijnse editie verscheen pas in 1527 in Straatsburg. Jan Seversz werd, wegens lutheraanse neigingen, en vooral vanwege de uitgave van de Summa, bij verstek, veroordeeld tot levenslange verbanning uit Holland, Zeeland en Friesland, met verbeurdverklaring van zijn goederen. Zelf had hij zich bijtijds uit de voeten gemaakt en was naar Utrecht getrokken. Er is overigens nog steeds geen exemplaar gevonden van Seversz� eerste uitgave der Summa van 1523, wel verschillende edities van andere herkomst (zo heeft de Brusselse KB heeft een exemplaar dat volgens Kronenberg niet is toe te schrijven aan een Nederlandse drukker en 1524 of later is te dateren - NK 3910 en heeft de UBA een exemplaar dat ca 1528 in Antwerpen is gedrukt, mogelijk door Willem Vorsterman, en misschien voor Jan Seversz � NK 1968). Reeds in 1524 werd de Summa op de lijst van verboden boeken geplaatst als een �scheurmakende, kettersche en pestilentieuse libel�. Daarmee is het het oudste Nederlandse verboden boek, Zie ook M.E. Kronenberg: Verboden boeken en opstandige drukkers in de hervormingstijd, Van Kampen, 1948, Patria-reeks XLIV pp84-7. Nieuw omslag, achteromslag met gebruik van het (beschadigde) oude achteromslag waarop de aankondiging van de uitgever voor de meer uitgebreide uitgave met een toelichting van J.J. van Toorenenbergen. Hier en daar wat gevlekt, maar een redelijk exemplaar met niet-origineel omslag.
Prijs	� 28.00

Obrechtstraat 4
3572EE, UTRECHT
The Netherlands
Tel	+31 6 42600325
@	info@zaalbooks.nl
CoC	30183562
VAT	NL176385307B01

Wat een Roomsch Geestelijke in 1523 aan de Christen-Menschen leerde

(Henricus Bomelius � Hendrik van Bommel)