Historia naturalis dentium humanorum: in qua eorum structura, usus, formatio, incrementum, ac morbi explicantur atque aeneis figuris illustrantur. Anglice conscripta; Johanne Huntero, Societatis Regiae Londinensis Socio et in Nosocomio Sancti Georgii Chirurgo, in linguam latinam et batavam versa a Petro Boddaert, Med. Doct. Urbis Flissingae Exconsiliario; Academiae ….. & Natuurlyke historie der tanden van den mensch, in welke hun zamenstel, gebruik, vorming, groey, en ziekten uitgeleyd en met afbeeldingen opgeheldert worden, door John Hunter, Lid van het Koninglyke Londensche Genootschap en Heelmeester in het St. George Gasthuis. Uit het Engelsch in het Latyn en Nederduitsch vertaald; door Pieter Boddaert, Med. Doct. Oudraad der Stad Vlissingen, Lid van de …....... |
| Een tandheelkundige klassieker. |
| Author | John Hunter - Pieter Boddaert |
| Publisher | Dordrecht: A. Blussé en Zoon, 1773 |
| Edition | 1 |
| Weight | 650 gram |
| CF |
Sallander 10648; DNB X, 287 – 93; Crowley 200; Wellcome III, 317; Guerini p. 318; Hirsch-Hübötter III, 342; Garrison, p. 137; BMN 1-332; Blake 226. |
| Keywords |
tandheeelkunde, dentistry, Zahnheilkunde, odontologie, Hunter, Pieter Boddaert, Dordrecht, History of Medicine, Geschiedenis geneeskunde, anatomie, anatomy, kaak, Kiefer, maxilla, mandibula, tanden, Zähne, engravings, gravure |
| Booknumber |
21358 |
| Category's |
Old & Rare (18th Century)
Exact Sciences (Medicine)
Exact Sciences (Dentistry)
Art (Europe)
Art (18th Century)
Art (Graphic Art & Printing Art)
Art (Prints & Graphic Art)
|
|
in-4 (22 x 28,5 cm). Pp. XXII, 213, (1) + 16 vol-pagina gravures. Gekartonneerde band, marokijn titelschildje , contemp. gemarmerde platten.
Collatie: *4, (1), **4, ***2, A – R4, S3, T – Z4, Aa – Cc4; Dd3 (Dd4 niet in ons exemplaar, maar dat is toch een blanco). Fingerprint als bij STCN 177304.
In 1771 verscheen het eerste deel van Hunter’s beroemde werk “The Natural History of the Human Teeth”. Blussé en Boddaert waren er dus met deze Nederlandse vertaling (van Pieter Boddaert - in het Nederlands èn het Latijn) snel bij; de Duitse vertaling verscheen pas in 1780 in Leipzig, overigens met een halvering van het aantal gravures. De Latijnse en Nederlandse tekst is op tegenover elkaar gelegen pagina’s afgedrukt. Vóór de eigenlijke bespreking der tanden worden beenderen (opper- en onderkaakbeen), de gewrichten en de verschillende spieren van het kaakstelsel besproken. De bespreking der tanden gebeurt vervolgens zeer grondig: het emailleerzel, het beenactig deel der tanden, hun holligheid, het beenvlies, de plaatsing en het getal der tanden, waarna de verschillende tanden worden besproken, de vorming en groey &c. De tekst wordt geïllustreerd met 16 genummerde gravures (volgens Garrison-Morton “exceptionally accurate “). Deze gravures worden begeleid met uitgebreide verklaringen (ook weer parallel in het Latijn en Nederlands). De uitgever gebruikte voor deze Nederlandse uitgave dezelfde gravures als in de Engelse uitgave, ook met dezelfde vermeldingen (Plate I, Plate II &c) en dezelfde onderschriften: Publish’d according to Act of Parliament May 15. 1771. by I Johnson. Alleen bij plate VII worden tevens J. van Riemsdyk (fecit) en I. Fougeron (sculp) vernoemd. Jan van Riemsdyk (1740-1788) en Ignace Fougeron (fl 1750-1799, een Franse emigrant die in Londen werkte) waren beiden zeer productieve illustratoren. Zo maakte Fougeron ook gravures voor “The anatomy of the human gravid uterus” (1774) van John Hunter’s broer William. De gravures vertonen niet alleen afbeeldingen van de verschillende soorten tanden, maar ook hun onderlinge samenhang en locatie in de kaken, het inwendige van de tanden en kiezen middels doorsneden, maar ook volledige kaak- en schedeldelen. John Hunter (1728 – 1793) zorgde met dit werk voor een omwenteling op tandheelkundig gebied en legde de basis voor de latere ontwikkeling van de tandheelkunde (met Fauchard and Pfaff); Garrison: “This classical work revolutionized the practice of dentistry and provided a basis for later dental research”. Hij introduceerde met zijn classificering de begrippen cuspidati (éénpuntige of honds-tanden), bicuspides (tweepuntige of voorste kiezen), incisores (sny- of voortanden) en molares (bak-tanden of kiezen). Daarnaast introduceerde hij toen reeds tandtransplantatie-methodieken. Hunter is een reus op het gebied van de medische wetenschap; hij propageerde de toepassing van nauwkeurige waarnemingen en wetenschappelijke onderzoeksmethodieken. Hij was niet alleen een eminent anatoom, maar ook een zeer kundig chirurg-arts. Naast zijn tandheelkundig onderzoek deede hij o.a. ook onderzoek op het gebied van de embryologie, het lymfe-systeem, de digestieprocessen in de darm, de ontstekingsprocessen, de functionele anatomie van de placenta en de geslachtsziekten. Zijn blunder op dat gebied – gonorrhoe en syphilis zouden dezelfde verwekker hebben - is echter een even grote klassieker als die van Virchow met de cholera. Hunter werd in 1767 tot Fellow van de Royal Society verkozen, het jaar daarop tot “Surgeon”van het St. George Hospital en in 1789 tot Surgeon-General. Zoals de Dict. Nat. Biogr. het stelt: “As an investigator, original thinker, and stimulator of thought, Hunter stands at the head of British surgeons”. Pieter Boddaert (1730 – 1796), was geneesheer in Dordrecht en werd later lector aan de Utrechtse Universiteit (Van der Aa, 2, 691-2). In 1780 verscheen Boddaert’s vertaling van het 2e deel van Hunter’s tandheelkundig werk “Practicaale Verhandeling over de ongemakken der Tanden”. Boddaert was de jongste zoon van Pieter Boddaert (1694-1760), President van het Hof van Vlaanderen in Middelburg en de auteur van “Stichtelijke Gedichten” en “Nagelaten Mengelgedichten”. Slordigheidje van de drukker: blad T4-v zou pagina 150 moeten zijn, maar is door maar gelijk pagina 150-52 in één geworden (tekst is dus wel compleet !). Met een uitgebreide Voorrede van Boddaert en een opdracht aan Eduard Sandifort, Med. Doct. en Hoogleeraar in de Ontleed- en Heelkunde op ’s Lands Hooge School te Leiden. (beide ook weer in parallel vertaling). Op verso laatste blad: By de Uitgevers deezes is mede van de Pers gekomen en alomme te bekomen: Reis rondom de Wereldt ... door de Heer L. De Bougainville ….. &c. Rugje en coverpapier met wat schaafplekjes, maar verder een uitstekend exemplaar. Zeldzaam.
|
| Prijs |
€ 3250.00 |
|
|
|
|
