De Inwendige Razernij, of Drift tot Zelfmoord, als eene wezenlijke ziekte beschouwd; Met oorsprongelijke waerneemingen en aenmerkingen bevestigd, doo

De Inwendige Razernij, of Drift tot Zelfmoord, als eene wezenlijke ziekte beschouwd; Met oorsprongelijke waerneemingen en aenmerkingen bevestigd, door den Heer L. Auenbrugger, Med. Doctor en Lid der Geneeskundige Faculteit te Weenen. Uit het Hoogduitsch vertaald en met verscheiden aentekeningen vermeerderd, door Lambertus Nolst. Med. Doctor en Lid van het Bataafsch Genootschap der proefondervindelijke wijsbegeerte, opgerigt te Rotterdam.

Author	Leopold von Auenbrugg � Lambertus Nolst
Publisher	Dordrecht: J. Krap, A.Z., 1788
Edition	1
Weight	190 gram
CF	B.M.N. p. 249; Hirsch/ H�b�tter I, p. 225-6; Wellcome II, p. 70 (Duitse uitgave).
Keywords	suicide, zelfmoord, selbstmord, psychiatrie, percussie, Maria Theresia, Patriotten, Zwolle, Overijssel, Mattschappij tot Nut van het Algemeen, Bataven, Nolst Trenit�
Booknumber	21362
Category's	Old & Rare (18th Century) Mental Sciences (Psychology) Mental Sciences (Psychiatrics) Exact Sciences (Medicine) Culture History (Thanatologie)
in-8vo (13,5 x 22 cm). Pp. (8), 129, (3). Contemp. gemarmerd karton. Onafgesneden. Collatie: (4), A-H8, I2. Fingerprint identiek aan STCN 178808. Vertaling (en bewerking) van Von Auenbrugg�s �Von der stillen Wuth oder dem Triebe zum Selbstmorde als einer wirklichen Krankheit; mit Original-Beobachtungen und Anmerkungen� (1783, Dessau, Buchhandlung der Gelehrten; VD18 11090804). Josef Leopold Auenbrugger, ook wel Leopold von Auenbrugg (1722 � 1809) was vanaf 1762 hofarts van Maria Rheresia. Hij is in de geneeskunde vooral bekend als de ontdekker van de onderzoeksmethodiek van de percussie; daarover publiceerde hij in 1761 �Inventum novum ex percussione thoracis humani ut signo abstrusos interni pectoris morbos detegendi� publiceerde (ADB 1, 636 -7). Lambertus Nolst (1759 � 1803) werd geboren in Rotterdam waar zijn vader Fran�ois geneesheer en chirurgijn was. Zijn zoon werd eveneens arts. Hij promoveerde in 1779 te Leiden op de dissertatie "De viribus naturae medicatricibus notabili exemplo chirurgico illustratis". Lambertus werd arts in Zwolle, maar was als bevlogen Patriot ook politiek actief. Hij was daar een der oprichters van de Maatschappij tot Nut van �t Algemeen, lid Vergadering van provisionele representanten van het Volk van Overijssel en gedeputeerde ter Staten-Generaal voor Overijssel in 1795 en 1796. Na zijn vestiging in �s-Gravenhage in 1796 werd hij in de periode 1797-98 achtereenvolgens lid van de Tweede Nationale Vergadering, van de Constituerende Vergadering, van het Vertegenwoordigend Lichaam, van de constitutiecommissie van eenentwintig en tenslotte van de constitutiecommissie van zeven. Daar werd hij in 1798 ook benoemd tot curator van de Latijnse School. Naast de vertaling van Auenbrugg�s werk vertaalde hij o.a. ook de �Doctrina de Morbis Venereis� van Joseph Plenck als �Verhandeling over de venusziekten� (Rotterdam, Krap, 1781). Uit de Voorreden van den Schrijver: �Ik heb deeze ten uitersten verschrikkelijke kwael, die bij een ieder afkeer en ver�chting moet verwekken en die de willekeurige zelfverwoesting van den mensch voortbrengt, sijstematiesch behandeld��. In 50 kortere en langere paragrafen behandelt de auteur min of meer systematisch die �kenmerken en teekens welke bij de oorzaeken �..met een scherpzichtig oog waergenomen (kunnen) worden, naerdien zodanige lijders hare innerlijke gewaerwordingen steeds met den ondoordringbaren mantel van stilzwijgenheid bedekken; intusschen laten zij echter eenige spooren na, uit welken een naeuwkeurige waernemer niet slechts grondig kan vermoeden maer ook zekerlijk besluiten dat er eene heimlijke razernij aenstaende is �. En over de oorzaak der ziekte: �de voornaemste zitplaats, of grondslag van deze ziekt, schijnt in de Zenuwen van de milt, de miltvlecht genoemd, en in de slinker kromming van den karteldarm te zijn. Want uit de zonderlinge ligging dezer deelen �� kunnen de buitengewone uitwerkzels alleenlijk verklaerd en begrepen worden�. De auteur vermeld ook drie hulpmiddelen van de behandeling van de ziekte: het drinken van een pond zuiver koud welwater,een slappe amandeldrank, en mochten deze niet werken, het leggen van een vierkante blaertrekkende pleister, van negen bij zes duimen, op de miltstreek. Tenslotte wordt het werk besloten met de uitvoerige bespreking van 7 individuele gevallen � met aenmerkingen bij elk geval. Het laatste blad met het vaak voorkomende �By den Drukker dezes zyn onder anderen, de volgende boeken uitgegeven, of in getallen te bekomen ��. Rugje wat losjes, maar verder een uitstekend exemplaar van deze uiterst zeldzame verhandeling (sinds 1950 geen exemplaar in de Jahrb�cher).
Prijs	� 1950.00

Obrechtstraat 4
3572EE, UTRECHT
The Netherlands
Tel	+31 6 42600325
@	info@zaalbooks.nl
CoC	30183562
VAT	NL176385307B01

Leopold von Auenbrugg � Lambertus Nolst