De Schieringers en de Vetkoopers, Romantisch-Dramatische Tafereelen uit de Geschiedenis van Friesland in de XVe eeuw; door Mr. A. van Halmael Jr |
|
| Author | A(rent) van Halmael |
| Publisher | Leeuwarden: G.T.N. Suringar, 1841 |
| Edition | 1 |
| Weight | 330 gram |
| CF |
|
| Keywords |
Friesland, Grote Friese Oorlog, Stad Groningen, Albrecht van Saksen, Bolsward, kloosterordes, Cisterciënzers, Premonstratenzers, Schieringers, Vetkopers, Oost-Friesland, Westergo, Friese Vrijheid, Likedelers, Hanze, Albrecht van Beieren |
| Booknumber |
21373 |
| Category's |
Old & Rare (19th Century) History & Archaeology (Middle Ages) History & Archaeology (Netherlands) Art (Netherlands) Literature (Netherlands) Art (19th Century) History & Archaeology (15th Century) Art (Performing) Literature (Plays)
|
|
8vo (13 x 23,5 cm), pp. (14), 214, (1). Contemporain karton. Onafgesneden.
De twisten tussen Schieringers en Vetkopers in Friesland en Groningen speelden in de 14e en 15e eeuw (met onderbrekeingen van 1325 tot 1496 en 1524) , dezelfde periode als de Hoekse en Kabeljauwse twisten in Holland en de Heekeren-Bronkhorst oorlogen in Gelre. In die periode viel ook de Grote Friese Oorlog (1413-1422), een burgeroorlog waarbij heel Friesland het slachtoffer was van plundering, moord en piraterij. Oorsprong van de Friese twisten was een geschil tussen de Cisterciënzer en de Premonstratenzer kloosterordes, respectievelijk de “schiere (grijze pij) monniken” en de “slachtveefokkers”. De twee ordes hadden in Friesland grote invloed, respectievelijk in de Westergo en meer ten oosten van de Middelzee. Maar ook de Graven van Holland en Oost-Friesland, de Gelderse hertogen, Albrecht III van Saksen en de Stad Groningen speelden in het conflict een niet onbelangrijke rol en trachtten hun macht uit te breiden.
Het historiespel van Van Halmael bestaat uit twee delen, “De twist om Bolsward” en “Friesland in 1498” dat 4 jaar later speelt. In beide speelt de sluwe en hebzuchtige Gosliek Jonghama de hoofdrol, die uiteindelijk de heerschappij van de Hertog van Saksen weet te bewerkstelligen. Bijzonder is wel dat Halmael, in navolging van Shakespeare, proza-gedeelten binnen de poëzie inlast.
A(rent) van Halmael (1788-1850), hoewel zelf geen Fries van geboorte, was zeer geïnteresseerd in de Friese geschiedenis. Hij studeerde rechten in Leiden, werd advocaat in Amsterdam en volgde 1815 Bilderdijk daar op als auditeur-militair. Daarna vertrok hij naar Friesland en richtte daar in 1819 in Leeuwarden het Taal- en Letterkundig Genootschap “Constanter” op. Hij schreef vele historische toneelstukken, waaronder in 1830 ook “Ats Bonninga”, over ditzelfde thema en eveneens aan het eind van de 15e eeuw spelend. Daarnaast schreef hij samen met De Haan Hettema het “Stamboek van den Frieschen Adel”(1842-1846).
“De Schieringers en de Vetkoopers” werd in 1842 besproken in de “Vaderlandsche Letteroefeningen”, p. 562-5. Over Halmael zie ook Van der Aa, Dl. 8, 1e stuk, p. 118-120 en zijn Levensberigt door Eekhoff in de “Handelingen der Jaarl. Algem. Vergadering Maatsch. Nederl. Letterk., 1851, p. 31-45. Merkwaardig is wel dat zijn naam niet voorkomt in het NNBW van Molhuysen en Blok, waar zelfs het grootste onbenul nog wordt vermeld.
Met opdracht aan Maurits, Baron van Sijtzama, Gouverneur van Friesland, een voorrede van Halmael, een gelithografeerd titelblad met illustratie van H.J. Backer en een Lijst van denzelfden schrijver die bij den uitgever dezes in het licht zijn gekomen. Titelblad bruin, franse titel gevlekt, voorplat beschadigd en rugje met nieuwe bedekking, maar overigens een goed exemplaar.
|
| Prijs |
€ 35.00 |
|
|
|
|