Jesuiten-Kost, of de Maaltyd der Jesuiten. Op de welke verscheide Vaaderen der voorsz. Societeit; niet alleen hebben koomen te noodigen de Roomse Pausen; Maar ook Keiseren, Koningen, Princen en Vorsten. Mitsgaaders ook alle Soorten van Menschen van minder Rang, Waarde en Aansien; Maar de Geusen (die Lekker Tanden) soo haast als sy uit de Gaar- of Kook-Keuken der voorsz. Jeuiten (sic!) de verfoejelyke Stank en Reuk die sommige Schootelen opgaaven in haar Neus-gaaten kreegen; soo hebben sy de voorsz. Jesuiten met haar Hoog Aansienelyk Geselschap laaten sitten, en haar selven Vrolyk maaken. Seer nut en noodig om van alle Rooms-gesinden, maar ook van de Jansenisten en Geusen geleesen te werden. |
|
| Author | (Laurens van Steversloot) |
| Publisher | NP: Gedrukt, in de Kook-Keuken der Jesuiten, 1726 |
| Edition | 1 |
| Weight | 360 gram |
| CF |
Waller 874; Versnel 113-114; Scheepers I, 525 |
| Keywords |
Jezuïeten, Jesuits, schotschrift, censuur, verboden boeken, reformatie, Paus Paulus III, Ignatius van Loyola, Leiden imprint |
| Booknumber |
21378 |
| Category's |
Old & Rare (18th Century) Mental Sciences (Theology & Religion) Culture History (Gastronomy) Literature (Netherlands) History & Archaeology (18th Century) History & Archaeology (Church history)
|
|
in-8vo (12,5 x 19 cm). Pp.(22), 222, (2 blanco) + frontisp. Contemp. gemarmerd kalfsleer, rug met 5 goud-gedecoreerde nerven, compartimenten met gulden decoratie, 5 gulden fleurons, rood-marokijn titelschildje met gulden belettering, zijkanten van platten met gulden rankwerk en sneden gemarmerd.
Collatie (compl): (2), *2, A-P8 (P8 blanco). Fingerprint als bij STCN 172608
De “Autheur van dit Tractaat, een Rooms-gesinde, en gants geen Vriend van de Jesuiten”, dat “veelhoofdig gedrogt, en vervaarlyk ondier dat in de Hel onder de Duivelen is voort geteeld, en sijnen Kop uit den Afgrond heeft opgestooken; waar van dat Johannes in sijn Openbaaring op het Ixde Hoofdstuk handeld; seggende, te sijn die Sprinkhaanen welke dat uit den Put des Afgronds ….. Dit hels gebroed; deese gevleesde Duivels, en alder getrouwste Suppoosten des Satans, om desselfs Ryk der Duisternis, door hunne afgryselyke Leere alomme onder Grooten en Kleenen te bevestigen en voort te setten; heeft aldereerst sijn aanvang genomen, door een Kreupele Spanjaard, met naame Ignatius Loyola, die in den Jaare Ao. 1521 aan de Wereld is bekend geworden…”. De - theologisch zeer goed onderlegde - schrijver citeert in dit werk 663 “stellingen”– zoals b.v Nr 61: “Hoewel Dronkenschap een Dood-Sonde is, indien d’onagtsaamheit om het te vermyden is ligt geweest, sijnse vergeefelyk” . Al deze citaten – uit diverse Jezuieten-publicaties - bovendien met opgave van de plaats waar deze te vinden zijn in het aangehaalde werk. Aangehaalde auteurs zijn o.a. Molina, d’Escobar, Lessius, Hurtado de Mendoza, Ariaga, Suarez en Bellarminus; zij worden ook vermeld in een Register op de laatste bladzijden
Zowel de naam van auteur en drukker als de plaats van uitgave worden niet vermeld.
Als auteur wordt wel geopperd Laurens van Steversloot (1672 – 1736), ook de auteur van de in 1720 (bij Du Vivier) en 1725 eveneens anoniem verschenen werkjes “Papekost, opgedist in Geuse schotelen : handelende van de pausselyke opkomst, afgodery en beeldendienst, mis, mitsgaders hun val en einde, in Nederduitsche dichtkonst gebraght” en “Geuse-kost; opgedist in paapse schotelen; handelende van de souvereine oppermagt, en heerschappye der Roomsche pausen, aangetoond uit hare eigen schryvers”.
Zie o.a. J.W. Koopmans: Papekost en ander verboden drukwerk in de Nederlandse Republiek in: A.H.M. de Baets e.a., De marge van de vrijheid (2002)
Van Steversloot was predikant in Altena, Gouda en Leiden en – zoals velen in die tijd - dichtte er vrolijk op los ter gelegenheid van verjaardagen, bruiloften en overlijdens. Daarnaast publiceerde hij diverse theologische werken – zowel in proza als op rijm - , zoals “Onsterfelyke helden op den zeegewagen van hun geloof” (1720), “Mengelstoffen” (1718), “Jona de Profeet in Vier Boeken” (1730), alle in Leiden gepubliceerd bij Hendrik van Damme. En ook een kerkelijke feestrede op den vrede van Rijswijk “Jerusalem en Sion ofte danckdag over de vreede” (1697).
In 1727 werd in Antwerpen door P. de Wilde uitgegeven: “Vervolg op de Jesuiten-kost, of de Maaltyd der Jesuiten; : bestaande in eene Uitlegging van de 663 Stellingen, of Leerstukken van hunne Religie, Waar onder de meeste ten hoogsten verfoylijk en seer Godloos sijn”. Hiervan werd in 1728 nog weer een herdruk uitgegeven door J. Du Vivie in Leiden.
Titel in rood en zwart gedrukt.
Het fraaie frontispice is de verbeelding van de titel met een centrale cirkel, waarbinnen de feestdis wordt afgebeeld, waaraan de Paus, de keizer, vorsten, kardinalen en vele Jezuieten aanzitten. Daarboven twee medaillons welke Paus Paulus III (1539) en Ignatius van Loyola (1534) afbeelden. Paulus III, Alessandro Farnese, was paus van 1534 tot 1549, ten tijde van de ontwikkeling der Reformatie. In 1542 richtte hij de gecentraliseerde algemene Inquisitie op, de Congregatio Romanae et Universalis Inquisitionis. In 1534 had Ignatius van Loyola de Jezuieten – orde opgericht; hij bracht in 1539 een bezoek aan Rome, waar hij grote indruk maakte op de Paus. In 1540 keurde die dan ook de Sociëteit van Jezus goed middels de Bul “Regimini militantis ecclesiae”.
Enkele hoeken wat gekneusd en bovenzijde kneep met een fissuurtje, maar verder een zeer goed en stevig gebonden exemplaar.
|
| Prijs |
€ 450.00 |
|
|
|
|